SOVYETLER BİRLİĞİNİN İLK YILLARINDA TÜRKMENİSTAN’DA DİL - ŞİVE TARTIŞMALARI (I. KAYNAKLAR)

Tahir AŞİROV

Öz


Türkmen düşünce tarihinin önemli meselelerinden biri de şüphesiz dil konusu olup, bu temayla ilgili bilimsel incelemeler ve tartışmalar yayınlanmıştır. Sovyetler Birliğinin ilk yıllarında Türkmenistan’da yazarlar yazılarının başlıklarının altına konunun tartışmaya açık olduğunu belirtmek gayesiyle “tartışma usulüyle” ibaresi eklemiştirler. Bu eleştirel yazı dizisinden biri de, Balıkçı’nın şiiriyle başlamakta ve değişik düşünce yapısına sahip yazarlar (Ferid Efendi, M.G., K. Muhammedov, G. Hüseyinov, Y.N. ve G. Sahedov) tarafından devam ettirmiştirler. “Şive” adı altında başlayan eleştiri yazıları zaman içinde dile, daha sonra da düşünceye dönüşmüştür. Bu dönem Türkmen dili üzerine değişik düşünce yapısına sahip yazarların açıkça bilimsel incelemelerin, tartışmaların yaşanmış bir zaman dilimidir.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Aşirov, T. (2017). Mahtumkulu’nun Divanı’nın 1926 Yılındaki Baskısına Eleştiri. STAD Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 2(1), ss. 10–15.

Aşirov, T. (2017). Sovyetler Birliği’nin İlk Yıllarında Türkmenistan’da Tartışma Kültürü. Türk Yurdu, (357), ss. 58–62.

Aşirov, T. (2016). G. Sahetov, (1928), Milli Medeniyet Hakkında, Aşkabat: Türkmenistan devlet neşriyatı, 150 s. Tarih Okulu Dergisi, Yıl 9, Sayı XXVI, ss. 741-749.

Aşirov, T. (2016). “Düşünür Muhammed Geldiyev (1889-1931)’in Türkmen Dili Mücadelesi”. 5. Dünya Türk Forumu “Stratejik İletişim: Referans Değerler, Kurumlar, Kişiler” (bildiri).

Balıkçı, (1926). “Şive bile oynayanlara (Çekişme yolu bilen)”, Tokmak Dergisi.

Balıkçı’nın Yaşkiçisi (M.G.) (1926). “’Şiveciye’ adında gaytargı beyan yoldaşa gaytargı”, Türkmenistan.

Çala Sovat (İ.N.) (1926).“Dil ve Şive meselesi”, Türkmenistan.

Durdıyev, Tagan, Iz Galdıran Ömürler (Türkmenistan’ın Köne Partiya – Dövlet İşgarleri), “Türkmenistan” neşriyatı, Aşgabat 1970.

Ferid Efendi (1925-1926). “Şiveçiye”, Türkmenistan.

Hüseyinov, G. (1926). “Kim ayıplı? (Dil ve şive meselesi münasebeti bilen”, Türkmenistan.

Kul Muhammedov, (1926). “Dil Şive Çekişmesi, yanı bar dilin bozulması meselesi?” Türkmenistan.

Sahedov, (G). (1926). “Türkmen dili hakkında bolan çekişmelerin cemi”, Türkmenistan.

Sahedov, G.(1927). “Panturkistsiye uşi Ferida Efendi”, Turkmenskaya İskra.

Togan, Zeki Velidi, Hatıralar: Türkistan ve Diğer Müslüman Doğu Türklerinin Milli Varlık ve Kültür Mücadeleleri, 2. Baskı, Ankara 2012. s. 394

Türkmen Diliniň Sözlügi (1962), Aşkabat: Türkmenistan SSR Ilımlar Akademiyasınıň Neşiryatı.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.